السيد موسى الشبيري الزنجاني
6090
كتاب النكاح ( فارسى )
بقيه آقايان به اين صراحت بيان نكردهاند ولى ظاهر كلامشان آن هم ظهورى قريب به صراحت همين مطلب است ، زيرا اين دسته از آقايان بعد از آنكه حكم كردهاند كه به وسيله عقد همه مهر را زن مالك مىشود ، فرمودهاند : « ان فارقها قبل الدخول بها ، رجع به نصف المهر » يعنى براى تنصيف مهر ، فقط به قبل از دخول اقتصار كردهاند در حالى كه اگر حكم قبل از دخول و بعد از دخول هيچ تفاوتى با هم نداشته باشد و در هر دو مهر نصف گردد ديگر وجهى براى اين اقتصار نمىماند . مفهوم داشتن قضيه شرطيه در موارد ديگر هر چند مورد ترديد است ، ولى در اين گونه موارد كه در مقام بيان حدود مسأله است ظهور قوى در مفهوم دارد . بنابراين از اينكه گفتهاند : در هبه قبل از دخول مهر نصف مىشود و راجع به هبه بعد از دخول سكوت كردهاند مفهومگيرى مىشود كه در هبه بعد از دخول ، مهر نصف نمىشود و بايد تماماً پرداخت شود ، همان گونه كه مقتضاى قاعده همچنين است . به نظر ما نيز وجهى براى تنصيف مهريه وجود ندارد و اگر مرد بعد از دخول مدت را هبه كرد طبق قواعد بايد تمام مهريه را پرداخت كند . محاسبه نشدن ايام حيض آقايان گفتهاند : اگر بعد از دخول ، زن تمام مدت را تمكين نمود و يا مرد مدت را هبه كرد كه هبه مدت هم در حكم تمكين است مرد بايد تمام مهر را پرداخت كند ولى اگر زن مقدارى از مدت را تخلف نمود به هر مقدار كه تخلف نمايد از مهريه كسر مىشود . به اين مطلب در دو روايت استثناء زده شده است به اين معنى كه تمكين نكردن زن در خصوص أيام حيض از حكم تخلف كه كسر نمودن از مهريه به مقدار تخلف مىباشد استثناء شده است و لذا طبق اين دو روايت نبايد به مقدار ايام حيض از مهريه چيزى كسر گردد بلكه بايد مهريه نسبت به غير ايام حيض تقسيط شود . به نظر ما ، هر دو روايت صحيح السند مىباشد . اينك اين دو روايت را ملاحظه مىكنيم :